Viraj Alırken Lastiklerden Ses Geliyor, Lastiklerin Ötme Sebepleri Nelerdir?

viraj alırken lastiklerden ses gelmesi neden olur

 

Virajlarda Lastiklerden Ses Gelmesi Neden Olur?

Özellikle hızla viraja girilir ve bu yüksek hızla viraj alınmaya çalışılırsa lastikler ses yapar. Eğer bu, bir sebep değilse diğer nedenler araştırılmalıdır. Örneğin lastik havalarının düşük olması eşit bir şişirilmemeleri ön düzen ayarlarındaki bozukluklar ve lastiklerdeki biçimsiz aşınmalar virajlarda lastiklerin ötmesi sonucunu doğurur.

Lastiklerin Anormal Şekilde Aşınmasına Sebep Olan Faktörler

Anormal lastik aşınmaları birkaç şekilde olabilir. Aşınmanın tipi ve şekli genellikle arızanın sebebi için de bir göstergedir. Örneğin lastik havası düşükse kenarlar aşınacaktır. Çünkü orta kısmı yere temas edemez ve bu şekilde aşınma büyük olasılıkla kenarlarda olur. Bu şekilde meydana gelen düzensiz aşınmalar lastiğin ömrünü çok kısaltmaktadır.

Lastiğin fazla şişirilmesi de araçta bütün yükün sadece merkezde olmasına yol açar ve yere temas eden kısım sadece orta kısım olduğu için aşınma da ortada meydana gelir. Diğer yandan aşırı derecede şişirilmiş bir lastik yolun kasisleriyle karşılaştığı zaman darbeyi kendi bünyesinde yok edemez. Çünkü esneme yeteneği azdır.

Bu bakımdan bu tür darbeler karşısında lastiğin ana bez katları darbeyi almaya başlar ve sert darbeler karşısında bez katlar parçalanmaya zorlanırlar. Kısa zamanda lastik dağılır ve kullanılamaz hale gelir.

Kamber açısının fazla verilmesi nedeniyle de lastiğin bir yanı diğerinden fazla aşınır. Toe-in ve dönüşlerdeki toe-out gibi değerlerin fazla verilmesinden dolayı da lastikler tek yanlı aşınırlar. Toe-in aşıntısı daha çok kuş kanadı şeklindeki bir keskinleşmeyi meydana getirir. Çünkü gidiş sırasında lastik adeta sürüklenmeye zorlanır. Bu tür aşınmanın miktarını şöyle ifade edebiliriz.

Ön tekerde toe-in miktarı eğer düz doğrultuya oranla 2,5 cm. kadar içeriye kapanık ise veya gidiş sırasında bu miktarda bir toe-in yapmaya çalışıyorsa teker her mil mesafe için 4,5 m. Yanlara sürüklenecektir. Yanlara olan sürüklenme kuş kanadı biçiminde bir aşınma oluşturacaktır.

Toe-in ya da dönüşlerdeki toe-out aşınmasını anlamak için teker lastiğinin dışına elle dokunmak yeterlidir. Elimizi lastiğe sürttüğümüzde lastik dişlerinde keskin kenarlar hissedilir. Buna kuş kanadı aşınma da denir.

Eğer iki ön lastik de bu şekilde bir aşınmayı göstermişse ön askı donanımı çarpıktır ya da kaymalardan dolayı hizalama bozukluğuna uğramıştır. Fakat eğer sadece alstiklerden biri bu tür aşınmayı göstermişse ve iki lastik de aynı araç üzerinde bulundurulmuşlarsa direksiyon kollarından birinin eğikliğinden olabilir.

Çünkü çubuk bağlantılarından birinin farklılığı tekerin birinin diğerine oranla daha fazla toe-ine zorlanması sonucunu doğurur.

Lastiklerde virajlara çok yüksek hızlarda girildiği için meydana gelebilecek köşevari aşınma ile kamber ve toe-in aşıntıları birbirine karıştırılmamalıdır. Köşevari aşınma doğrudan doğruya viraj alırken ortaya çıkan merkezkaç kuvvetin lastiği yoldan dışarıya çıkarmaya çalışması şeklindeki aşınmadır.

Böylece lastik üzerinde çaprazlanmasına bir aşınma doğar ve daha çok lastiğin dış omzunu aşındırır. Aşırı köşevari aşınmalarda lastik dişlerinin iç yanlarında keskin kenarlar görülebilir. Bu tür aşınmanın azaltılması ya da ortadan kaldırılması için direksiyon sistemi üzerinde yapılabilecek herhangi bir ayar yoktur. Ön düzen ayarı gerekir.

Sürekli olarak aracın yüksek hızlarda kullanılması ortaya çıkan fazla sıcaklıklardan dolayı lastiklerin aşınmaları da hızlanır. Gerek virajlarda hızlı gidişten doğan anormal aşınmaları ve gerekse sürekli hızlı sürüşten dolayı hızlanan diğer aşınmalar için tek çare aracın normal hızlarda sürülmesinin bir pratik haline getirilmesidir.

Mekanik bozulmalarda ön düzen ayarsızlıkları, frenlerin eşit olmayan papuç ayarları veya düzensiz fren ayarları, fteker balanssızlığı ve direksiyon çubuklarındaki ayarsızlıklar örnek olarak gösterilebilir.

Lastik aşınmalarının daha hızlı olmasının ya da daha kısa zamanda aşınmaların meydana gelmesinin aracın sürüş hızı ile yakından ilgisi vardır. Örneğin 110 km. hızla giden bir aracın 40 km hızla giden bir araca oranla lastiğini üç misli daha çabuk aşındırdığını çıkarabiliriz. Dikkatlice ve yavaş yavaş bir sürüş lastik havalarının normal basınçlarda tutulması lastiğinizin ömrünü artırır.

Aracınızın Kullanımı Sert ve Zor İse Nedenleri Nelerdir?

Aracınızın kullanılmasında güçlükle karşılaşılırsanız  daha doğrusu aracınızın direksiyonunu kullanılırken büyük gayret sarfetmek gerekiyorsa lastik havalarının fazlalığından, amortisör arızasından veya yaylı askı donanımındaki aşırı sürtünmelerden şüphe edilebilir.

Bunların düzeltilmesi için yayları, yay askılarını, burçlarını tespit tespit edilen yağla yağlamalısınız. Diğer yandan amortisör kol bağlantılarındaki tutuklukları gidermek için gevşetiniz, yay askı cıvatalarını, U cıvatalarını gevşeterek sıkılıkları ortadan kaldırınız. Sonra bu parçaları aynı sıra ile uygun torklarda sıkınız.

Bu çalışma aşırı derecede sürtünme meydana getiren parçaların tekrar birbirleriyle hizalanmasını, eski uygun konumlarına gelmesini sağlar.

Aracınızın sürüşünü güçleştiren kontrolü zayıflatan etkenlerden biri de amortisör arızasıdır. Bir aracın amortisörleri, her köşesinden bastırılmak suretiyle verilen salınımla kontrol edilebilir. Çamurluğun üzerinden tutarak öncelikle yukarı çekin sonra da aşağıya bastırın.

Bu şekilde aracı birkaç defa sarstıktan sonra aşağıya bastırıp bırakın ve araçta meydana gelen salınımlara dikkat edin. Eğer amortisör normal çalışıyorsa aşağıya bastırılıp bırakıldıktan hemen sonra araç normal dengeli duruma gelecektir; salınıma devam ederse büyük olasılıkla amortisör arızalıdır. Ancak bazı araçların amortisörleri, bu şekilde kontrol edilirse, sonuca ulaşmak zordur.

Çünkü bu tür araçlarda amortisör yayın yavaş salınmlarını kontrol altına almak üzerre düzenlenmişlerdir. Bunlar daha çok direkt etkili olan amortisörlerdir. Amortisörlerin daha ayrıntılı bir kontrolü ise, amortisörün bağlantısından ayrılarak yapılacak kontroldür. Bu daha etkili ve kesin bir sonuç verir.

Amortisörü yerinden ayırdıktan sonra elle çalıştırın: yani kolu elle çekmeye ve bastırmaya çalışın. Bu sırada karşılaşılan direnç az ve her an eşit şiddette değilse yani kolun tüm kursu boyunca eşit bir hareket görülemiyorsa veya hareket çok sert ise amortisörün kesinlikle bakıma ihtiyacı vardır.

Günümüzün otomobilleri üzerinde kullanılan amortisörlerin büyük çoğunluğu arıza halinde değiştirilmeyi gerektirir. Ancak çok eski bazı kollu tip amortisörler onarılabilir. Bunlar da sayıca azaldığından ortadan kalkmış olduğundan konuya dahil edilmemişlerdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir